معرف فهلینگ B صنایع شیمیایی آروین

معرفی معرف فهلینگ B

معرف فهلینگ B (Fehling’s Solution B) دومین جزء از محلول فهلینگ است که همراه با محلول فهلینگ A برای شناسایی قندهای احیاکننده مانند گلوکز، فروکتوز و مالتوز به کار می‌رود.

این معرف توسط شیمیدان آلمانی هرمان فهلینگ (Hermann Fehling) معرفی شد و از واکنش‌های کلاسیک و آموزشی در شیمی آلی و بیوشیمی به‌شمار می‌آید.

در آزمایش فهلینگ، محلول‌های A و B در نسبت مساوی با هم مخلوط شده و به‌صورت تازه تهیه‌شده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ترکیب و فرمول معرف فهلینگ B

معرف فهلینگ B از تارتارات سدیم-پتاسیم (Rochelle Salt) و سدیم هیدروکسید (NaOH) در آب تشکیل می‌شود.

فرمول معمول برای تهیه این محلول به صورت زیر است:

• 173 گرم تارتارات سدیم و پتاسیم (NaKC₄H₄O₆·4H₂O)
• 50 گرم سدیم هیدروکسید (NaOH)
• افزودن آب مقطر تا حجم 500 میلی‌لیتر

این محلول بی‌رنگ یا کمی زرد روشن است و نقش آن ایجاد محیط قلیایی پایدار برای واکنش فهلینگ است.

تارتارات در محلول فهلینگ B، یون‌های مس (II) را در حالت کمپلکس نگه می‌دارد تا از رسوب زودهنگام جلوگیری شود.

کاربردهای معرف فهلینگ B

• شناسایی قندهای احیاکننده در مواد غذایی، نمونه‌های زیستی یا ترکیبات آلی.
• تشخیص گلوکز در ادرار یا سرم خون (در روش‌های کلاسیک آزمایشگاهی).
• آموزش شیمی آلی برای درک واکنش‌های اکسایش و کاهش.
• به‌عنوان جزء مکمل محلول فهلینگ A در آزمایش‌های کنترل کیفیت مواد غذایی و دارویی.

واکنش فهلینگ و نقش محلول B

در واکنش فهلینگ، محلول‌های A و B مخلوط و با نمونه حاوی قند احیاکننده حرارت داده می‌شوند.

در این فرآیند، یون‌های مس (II) از محلول فهلینگ A در محیط قلیایی (که توسط فهلینگ B فراهم شده) به اکسید مس (I) کاهش می‌یابند و رسوب قرمز آجری‌رنگ تشکیل می‌دهند.

Cu²⁺ + قند احیاکننده → Cu₂O (قرمز) + محصولات اکسیدشده

این واکنش پایه‌ای برای تعیین کیفی قندهای احیاکننده است.

نکات ایمنی و نگهداری

• محلول فهلینگ B باید در بطری شیشه‌ای درب‌دار و در دمای اتاق نگهداری شود.
• از تماس مستقیم با پوست به‌دلیل خاصیت قلیایی و خورندگی سدیم هیدروکسید باید پرهیز شود.
• فهلینگ A و B نباید پیش از مصرف با هم ترکیب شوند، زیرا با گذر زمان ناپایدار شده و خاصیت خود را از دست می‌دهند.
• هنگام کار باید از دستکش، روپوش و عینک ایمنی استفاده شود.

• خرید معرف فهلینگ B