معرفی اسید بوریک

اسید بوریک (Boric Acid) با فرمول شیمیایی H₃BO₃ یا B(OH)₃ ترکیبی معدنی است که به‌صورت پودر سفیدرنگ و محلول در آب وجود دارد.

این ماده یکی از ترکیبات مهم بور است و در صنایع شیمیایی، دارویی، کشاورزی و ضدعفونی‌کننده‌ها کاربرد گسترده دارد.

اسید بوریک از نظر شیمیایی یک اسید ضعیف است و به‌صورت طبیعی در آب‌های معدنی و آتشفشانی یافت می‌شود.

ویژگی‌ها و خواص فیزیکی و شیمیایی

• فرمول شیمیایی: H₃BO₃
• جرم مولی: 61.83 g/mol
• چگالی: 1.44 g/cm³
• نقطه ذوب: 170 °C (با از دست دادن آب و تشکیل تری‌اکسید بور)
• حلالیت در آب: 5.6 گرم در 100 میلی‌لیتر در دمای 25°C
• ظاهر: پودر یا کریستال سفید، بی‌بو
• pH محلول 0.1 مولار: حدود 5

اسید بوریک در تماس با حرارت، آب از دست می‌دهد و به B₂O₃ (تری‌اکسید بور) تبدیل می‌شود.

کاربردهای اسید بوریک

۱. در صنایع دارویی و بهداشتی:

به‌عنوان ضدعفونی‌کننده ملایم برای پوست، چشم و زخم‌ها استفاده می‌شود. در کرم‌ها، پودرهای ضدقارچ و لوسیون‌ها کاربرد دارد.

۲. در صنایع شیشه و سرامیک:

در تولید شیشه‌های مقاوم در برابر حرارت (شیشه بوروسیلیکات)، لعاب و سرامیک برای افزایش مقاومت حرارتی و شفافیت استفاده می‌شود.

۳. در صنایع شیمیایی:

در تهیه بوراکس، بوره و سایر ترکیبات بور کاربرد دارد.

۴. در کشاورزی:

به‌عنوان کود حاوی بور برای تأمین ریزمغذی مورد نیاز گیاه و جلوگیری از کمبود بور در خاک استفاده می‌شود.

۵. در مواد ضد حریق و چوب:

به‌عنوان بازدارنده شعله و محافظ چوب در برابر حشرات و کپک به کار می‌رود.

۶. در صنایع نساجی و چرم:

برای کنترل رشد قارچ‌ها و تنظیم pH در فرایندهای شیمیایی استفاده می‌شود.

روش تولید اسید بوریک

اسید بوریک معمولاً از واکنش بین بوراکس (Na₂B₄O₇·10H₂O) و اسید سولفوریک (H₂SO₄) در آب گرم تولید می‌شود.

Na2B4O7⋅10H2O+H2SO4→4H3BO3+Na2SO4+5H2ONa₂B₄O₇·10H₂O + H₂SO₄ → 4 H₃BO₃ + Na₂SO₄ + 5 H₂ONa2​B4​O7​⋅10H2​O+H2​SO4​→4H3​BO3​+Na2​SO4​+5H2​Oکریستال‌های اسید بوریک پس از سرد شدن محلول به‌دست می‌آیند.

نکات ایمنی و نگهداری

⚠️ اسید بوریک از نظر سمیت در سطح پایین قرار دارد، اما تماس مکرر یا بلع زیاد آن می‌تواند مضر باشد.

• هنگام کار از دستکش و عینک ایمنی استفاده شود.
• در ظرف دربسته و محیط خشک نگهداری شود.
• از تماس با چشم و زخم‌های باز خودداری شود.
• دور از حرارت و نور مستقیم خورشید ذخیره گردد.

• خرید اسید بوریک