جزئیات ماده دیمانیتول (D-Mannitol)
- فرمول مولکولی: C₆H₁₄O₆
- جرم مولی: 182.17 g/mol
- شکل ظاهری: پودر یا کریستال سفید، بیبو و شیرین
- حلالیت: محلول در آب، نامحلول در اغلب حلالهای آلی
- طبقهبندی: قند الکلی (پلیال)
شرح ماده
دیمانیتول یک قند الکلی (sugar alcohol) طبیعی است که در میوهها، سبزیجات و جلبکهای دریایی یافت میشود.
این ماده بهصورت صنعتی نیز تولید میگردد. دیمانیتول به دلیل داشتن طعم شیرین ملایم، بدون افزایش قابلتوجه قند خون، در صنایع غذایی و دارویی پرکاربرد است.
در پزشکی، دیمانیتول به عنوان یک داروی اسموتیک دیورتیک شناخته میشود
و توانایی آن در افزایش دفع ادرار و کاهش فشارهای داخل جمجمهای و چشمی باعث شده در درمانهای اورژانسی بهطور گسترده مورد استفاده قرار گیرد.
کاربردهای دیمانیتول
کاربردهای پزشکی
- دیورتیک اسموتیک برای درمان ادم مغزی و افزایش فشار داخل جمجمه
- کاهش فشار داخل چشم در گلوکوم حاد
- محافظت کلیوی در برابر آسیب ناشی از سموم یا داروها (مثل باربیتوراتها، سالیسیلاتها و لیتیم)
- کمک به دفع سریع سموم از طریق ادرار
- استفاده بهعنوان داروی کمکی در نارسایی حاد کلیه و جلوگیری از نکروز حاد توبولار
کاربردهای صنایع غذایی
- شیرینکننده طبیعی در آدامسها و شیرینیهای رژیمی
- جایگزین قند برای افراد مبتلا به دیابت
- عامل پایدارکننده و ضدکلوخه شدن در محصولات غذایی
سایر کاربردها
- استخراج صنعتی از جلبکهای دریایی و برخی گیاهان
- استفاده در صنایع داروسازی بهعنوان ماده کمکی در قرصها و کپسولها (بهبود طعم و پایداری)
