جزئیات ماده دنتانیوم بنزوات
مشخصات کلی
- فرمول شیمیایی: C₂₈H₃₄N₂O₃
- جرم مولی: ۴۴۶٫۵۸ g/mol
- طبقهبندی شیمیایی: کاتیون آمونیوم نوع چهارم
- دمای ذوب: ۱۶۳–۱۷۰ °C
- شکل ظاهری: پودر بلوری سفید یا بیرنگ
شرح ماده دنتانیوم بنزوات
دناتونیوم بنزوات (Denatonium benzoate) که با نام تجاری بیتریکس (Bitrex) نیز شناخته میشود، تلخترین ماده شناختهشده در جهان است.
این ترکیب بهطور اتفاقی هنگام تحقیق بر روی لیدوکائین کشف شد. میزان تلخی آن بهقدری شدید است که حتی در غلظتهای بسیار پایین (چند ppm) نیز توسط گیرندههای چشایی انسان احساس میشود.
دناتونیوم بنزوات از نظر شیمیایی به گروه آمونیومهای نوع چهارم تعلق دارد و به دلیل ایمنی بالا و غیرسمی بودن در دوزهای کاربردی، بهطور گسترده برای تلخکردن محصولات استفاده میشود تا از مصرف عمدی یا تصادفی آنها جلوگیری شود.
صنایع غذایی و نوشیدنی
- افزودنی برای تلخکردن الکل طبی و متانول جهت جلوگیری از مصرف انسانی.
- استفاده در محصولات خوراکی و غیرخوراکی بهعنوان عامل بازدارنده مصرف تصادفی.
صنایع شیمیایی و رنگرزی
- کاربرد در برخی فرآیندهای رنگرزی و پوششدهی.
صنایع دارویی و دامپزشکی
- بهعنوان افزودنی برای بازدارندگی حیوانات از خوردن محصولات خاص.
- استفاده در داروها یا محلولهای صنعتی که احتمال سوءمصرف وجود دارد.
محصولات مصرفی
- در مواد شوینده، ضدیخ، لوازم آرایشی و بهداشتی برای پیشگیری از بلعیدن ناخواسته.
- در محصولات خانگی و صنعتی که باید غیرقابلمصرف باشند.
نکات ایمنی و نگهداری
- به دلیل تلخی بسیار زیاد، حتی مقادیر کم میتواند موجب تحریک چشایی و ایجاد حالت تهوع شود.
- غیرسمی در دوزهای مجاز، اما باید از تماس مستقیم با پوست و چشم پرهیز شود.
- در ظروف دربسته، در محیط خشک و خنک و به دور از نور مستقیم نگهداری شود.