جزئیات مادهی ادتا (EDTA)
- نام ماده: ادتا (EDTA)
- نام کامل انگلیسی: Ethylenediaminetetraacetic Acid
- فرمول مولکولی: C₁₀H₁₆N₂O₈
- جرم مولی: 278.21 g/mol
- نقطه ذوب: 245°C
- نقطه جوش: 614.2°C
- شکل ظاهری: جامد سفید بلوری
- انحلالپذیری: محلول در آب
- چگالی: 0.86 g/cm³ در 25°C
- pH محلول 1٪: حدود 4.3
- شماره CAS: 60-00-4
برای بررسی قیمت سایر تأمینکنندگان میتوانید به صفحه خرید ادتا 4 سدیم مراجعه نمایید.
شرح مادهی ادتا
ادتا (EDTA) یا اتیلن دیآمین تترا استیک اسید یکی از مهمترین ترکیبات شیمیایی از دستهی عاملهای کلاتهکننده (Chelating Agents) است.
این ماده توانایی بالایی در پیوند با یونهای فلزی چندظرفیتی مانند کلسیم (Ca²⁺)، منیزیم (Mg²⁺)، آهن (Fe³⁺) و مس (Cu²⁺) دارد و در نتیجه از واکنش آنها با سایر ترکیبات جلوگیری میکند.
ادتا معمولاً به صورت پودر سفید، بدون بو و محلول در آب تولید میشود. شکلهای مختلف نمکی آن مانند EDTA-2Na، EDTA-4Na و EDTA-CaNa₂ نیز در صنعت به کار میروند.
ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی مادهی ادتا
- عامل کلاتهکننده بسیار مؤثر در حذف یونهای فلزی از محلولها
- پایداری حرارتی بالا و غیرقابل اشتعال
- در pHهای قلیایی مؤثرتر عمل میکند
- مقاومت بالا در برابر تجزیه شیمیایی
- فاقد بو و مزه، غیر فرار و نسبتاً غیرسمی
کاربرد مادهی ادتا در صنایع
کاربرد ادتا در صنایع شوینده
ادتا به عنوان تثبیتکننده در فرمولاسیون شامپوها، صابونها و مواد شوینده مایع و پودری به کار میرود.
این ماده با حذف یونهای فلزی موجود در آب (مانند Ca و Mg)، مانع تشکیل رسوب و کاهش عملکرد شویندهها میشود.
کاربرد ادتا در صنایع آرایشی و بهداشتی
- افزودنی در محصولات مراقبت از پوست و مو برای افزایش پایداری فرمول
- افزایش اثربخشی سورفکتانتها در صابون و شامپو
- جلوگیری از تغییر رنگ و بوی نامطلوب در محصولات حاوی ترکیبات فلزی
- تثبیتکننده در کرمها و لوسیونها جهت جلوگیری از اکسید شدن مواد فعال
کاربرد ادتا در صنایع شیمیایی و تصفیه آب
- به عنوان عامل کلاتهکننده یونهای فلزی سنگین در سیستمهای تصفیه آب و فاضلاب
- کنترل سختی آب در سیستمهای خنککننده و دیگهای بخار
- در فرایند بازسازی رزینهای تبادل یونی و جلوگیری از رسوبگذاری
کاربرد ادتا در صنایع غذایی و دارویی
- در صنایع غذایی به عنوان افزودنی پایدارکننده (E385) جهت جلوگیری از اکسید شدن چربیها و رنگها
- در صنایع دارویی برای افزایش پایداری داروهای تزریقی و محلولهای چشمی
- جلوگیری از تخریب مواد حساس در حضور یونهای فلزی
کاربرد ادتا در صنعت چاپ و عکاسی
- در چاپ، برای کنترل سختی آب و تثبیت رنگ در فرآیند چاپ صنعتی
- در صنعت عکاسی برای حذف یونهای فلزی مزاحم و تثبیتکنندهی محلولهای ظهور فیلم
کاربرد ادتا در کشاورزی
- در تولید کودهای شیمیایی به صورت EDTA Chelates (مانند Fe-EDTA، Zn-EDTA، Cu-EDTA)
- افزایش جذب عناصر ریزمغذی توسط گیاه و جلوگیری از تهنشینی فلزات در خاک
نکات ایمنی و شرایط نگهداری مادهی ادتا
- ادتا مادهای غیرقابل اشتعال و نسبتاً بیخطر است اما در تماس طولانی با پوست یا چشم میتواند تحریک ایجاد کند.
- از تماس مستقیم و استنشاق گرد و غبار آن خودداری شود.
- در صورت تماس با پوست یا چشم، محل آلوده را با آب فراوان شستشو دهید.
- در ظروف دربسته، خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.
- دمای نگهداری مناسب: بین 15 تا 30°C
بستهبندی و مقیاس صنعتی
- عرضه به صورت پودر سفید کریستالی یا گرانول ریز
- در کیسههای چندلایه لمینتی با وزنهای 25 کیلوگرمی و 50 کیلوگرمی
- در گریدهای مختلف شامل صنعتی، آرایشی و دارویی
جمعبندی تخصصی
ادتا (EDTA) یک عامل کلاتهکنندهی قدرتمند و پرکاربرد در صنایع مختلف از جمله شوینده، آرایشی، شیمیایی، غذایی، دارویی و کشاورزی است.
این ماده با حذف یونهای فلزی، از تغییر رنگ، کاهش عملکرد و تخریب زودهنگام محصولات جلوگیری میکند.
ادتا در کنار پایداری بالا و سمیت پایین، به عنوان یکی از مواد کلیدی در فرمولاسیون صنعتی مدرن و فرآیندهای تصفیه آب شناخته میشود.
