فنل رد (Phenol Red)؛ شناساگر دقیق pH در محیط‌های زیستی و آزمایشگاهی

جزئیات ماده

نام شیمیایی: فنل رد (Phenol Red)

نام دیگر: فنول‌سولفون‌فتالئین (Phenolsulfonphthalein - PSP)

فرمول شیمیایی: C₁₉H₁₄O₅S

جرم مولی: 354.38 گرم بر مول

ظاهر: پودر قرمز یا نارنجی

چگالی: حدود 1.3 گرم بر سانتی‌متر مکعب

نقطه ذوب: حدود 285 درجه سانتی‌گراد (تجزیه می‌شود)

انحلال‌پذیری: محلول در آب و اتانول، نامحلول در هیدروکربن‌ها

دامنه تغییر رنگ pH:

• زرد در pH زیر 6.8
• قرمز در pH بین 6.8 تا 8.4
• صورتی یا ارغوانی در pH بالاتر از 8.4

فنل رد یک شناساگر اسید-باز حساس است که تغییر رنگ آن مستقیماً با تغییر pH محیط مرتبط است.

در محیط‌های زیستی، این ماده به‌ویژه برای بررسی فعالیت متابولیکی سلول‌ها و تولید اسید یا باز در کشت‌های میکروبی به کار می‌رود.

کاربرد در صنایع و آزمایشگاه‌ها

کاربرد در میکروبیولوژی

فنل رد یکی از اجزای اصلی در محیط‌های کشت مانند Phenol Red Agar Base است. این محیط برای تشخیص تخمیر قندها توسط باکتری‌ها و بررسی تولید گاز در حضور لوله Durham استفاده می‌شود.

هنگامی که باکتری قند را مصرف و اسید تولید می‌کند، pH محیط کاهش یافته و رنگ محیط از قرمز به زرد تغییر می‌یابد؛ این تغییر رنگ شاخصی از فعالیت متابولیکی میکروارگانیسم است.

کاربرد در کشت سلولی

در محیط‌های کشت سلولی مانند DMEM یا RPMI، فنل رد به‌عنوان شناساگر تغییر pH محیط کشت سلول استفاده می‌شود. تغییر رنگ آن بیانگر وضعیت رشد سلول، آلودگی یا تغییر در شرایط متابولیکی است.

کاربرد در صنایع بهداشتی و آزمایش‌های محیطی

• استفاده در کیت‌های تست کیفیت آب استخرهای شنا برای سنجش pH
• کاربرد در سیستم‌های پایش زیستی و سنجش فعالیت آنزیمی
• کنترل فرآیندهای زیستی در صنایع دارویی و بیوتکنولوژی

نکات ایمنی و نگهداری

• تماس مستقیم فنل رد با پوست یا چشم باید اجتناب شود؛ در صورت تماس، محل باید با آب فراوان شسته شود.
• در هنگام کار باید از دستکش، عینک ایمنی و ماسک استفاده شود.
• بلع یا استنشاق پودر می‌تواند باعث تحریک دستگاه گوارش یا تنفسی شود.
• شرایط نگهداری:
• در ظرف دربسته، دور از نور مستقیم و رطوبت
• در دمای 15 تا 25 درجه سانتی‌گراد
• دور از مواد اکسیدکننده قوی

بسته‌بندی و مقیاس صنعتی

فنل رد معمولاً در بسته‌بندی‌های زیر عرضه می‌شود:

• بطری‌های 25 گرمی و 100 گرمی برای مصارف آزمایشگاهی
• کیسه‌های پودری یا ظروف پلی‌اتیلنی 1 تا 5 کیلوگرمی برای مصارف صنعتی و تحقیقاتی