دیسولفیت سدیم (Sodium Disulfite)؛ عامل کاهنده مؤثر و پایدارکننده در صنایع شیمیایی و غذایی
جزئیات ماده
نام شیمیایی: دیسولفیت سدیم
نام انگلیسی: Sodium Disulfite
فرمول شیمیایی: Na₂O₅S₂
جرم مولی: 190.10 گرم بر مول
چگالی: 1.4 گرم بر سانتیمتر مکعب
نقطه ذوب: پیش از ذوب در حدود 150°C تجزیه میشود
حلالیت در آب: بسیار خوب؛ حدود 54 گرم در 100 میلیلیتر آب در دمای 20°C
ضریب تقسیم اکتانول/آب (log Pow): –3.7
شکل ظاهری: پودر یا کریستال سفید با بوی ملایم دیاکسید گوگرد (SO₂)
فرمول ساختاری: Na₂S₂O₅
دیسولفیت سدیم، که گاهی با نام سدیم پیروسولفیت (Sodium Metabisulfite) نیز شناخته میشود،
ترکیبی معدنی از گوگرد و سدیم است که خاصیت کاهندگی و آنتیاکسیدانی قوی دارد.
این ماده در بسیاری از صنایع برای حذف اکسیژن محلول، جلوگیری از اکسیداسیون و ضدعفونی کردن مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربرد در صنایع
صنعت غذایی
- به عنوان نگهدارنده و آنتیاکسیدان برای جلوگیری از فساد میکروبی و تغییر رنگ در میوههای خشک، آبمیوهها، سسها و سبزیجات فرآوریشده
- مهار آنزیم پلیفنلاکسیداز برای جلوگیری از قهوهای شدن میوهها
- کنترلکننده رشد میکروارگانیسمها در فرآوردههای غذایی
- تنظیم pH و پایدارکننده در نوشیدنیها و فرآوردههای قندی
صنایع شیمیایی و پتروشیمی
- عامل کاهنده (Reducing Agent) در واکنشهای سنتزی و حذف کلر آزاد از پسابها و محلولها
- استفاده در تصفیه آب صنعتی برای از بین بردن کلر و اکسیژن محلول
- پایدارکننده محلولهای شیمیایی حساس به اکسیداسیون
- مادهی اولیه در تولید مواد عکاسی، داروسازی و رنگهای صنعتی
صنایع دارویی و آرایشی
- پایدارکننده ترکیبات دارویی حساس به اکسیداسیون مانند آدرنالین و آنتیبیوتیکها
- به عنوان عامل ضدعفونیکننده ملایم در فرمولاسیونهای دارویی
- کاربرد محدود در محصولات آرایشی با هدف حفظ پایداری ترکیبات فعال
صنعت نساجی، کاغذ و معدن
- استفاده در فرآیند رنگرزی و سفیدکنندگی الیاف
- حذف رنگهای باقیمانده از پسابهای صنعتی
- در صنعت معدن برای شناورسازی مواد معدنی سولفیدی
نکات ایمنی و نگهداری
دیسولفیت سدیم مادهای نسبتاً پایدار است اما در تماس با اسیدها، گاز دیاکسید گوگرد (SO₂) آزاد میکند که ممکن است موجب تحریک چشم و دستگاه تنفسی شود.
- از تماس مستقیم با پوست و چشم خودداری شود.
- در محیط دارای تهویه مناسب استفاده گردد.
- هنگام کار از دستکش مقاوم شیمیایی، عینک ایمنی و ماسک تنفسی استفاده شود.
شرایط نگهداری:
- در ظروف دربسته و خشک، دور از نور و رطوبت نگهداری شود.
- دمای نگهداری: بین 15 تا 30 درجه سانتیگراد
- از تماس با اسیدها و مواد اکسیدکننده قوی پرهیز شود.
بستهبندی و مقیاس صنعتی
- کیسههای لمینتی 25 کیلوگرمی برای مصارف صنعتی و غذایی
- بشکههای پلاستیکی برای گریدهای دارویی و آزمایشگاهی
- گریدهای موجود: Food Grade، Technical Grade، Laboratory Grade
