از واکنش کاتيونيک است. آن را می توان در تهیه نشاسته کاتیونی، نشاسته آمفوتر، سلولز کاتیون، رزین تبادل یونی، چاپ و رنگ مو، کمکی، آنتی استاتیک، حفاری نفت کمکی استفاده میشود .
تری متیل آمونیوم کلراید با فرمول شیمیایی [(CH₃)₃NH]Cl، یک نمک آمونیوم چهارتایی است که از واکنش تری متیل آمین با اسید کلریدریک به دست میآید. این ترکیب به صورت پودری سفید رنگ و محلول در آب وجود دارد.
تری متیل آمونیوم کلراید چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
تری متیل آمونیوم کلراید، یک نمک یونی است که در آن کاتیون تری متیل آمونیوم [(CH₃)₃NH]⁺ و آنیون کلراید [Cl]⁻ قرار دارند. این نمک نسبتاً پایدار است و در دماهای معمولی تجزیه نمیشود.
ویژگیهای کلیدی:
جامد سفید رنگ: به صورت پودر کریستالی سفید ظاهر میشود.
محلول در آب: به خوبی در آب حل شده و محلولهای اسیدی ضعیف تشکیل میدهد.
پایداری نسبی: در شرایط عادی پایدار است، اما در دماهای بسیار بالا ممکن است تجزیه شود.
غیر فرار: برخلاف تری متیل آمین (یک آمین گازی)، این نمک جامد و غیر فرار است.
جدول مشخصات فنی
ویژگی
مقدار/توضیح
نام ماده
تری متیل آمونیوم کلراید
نام انگلیسی
Trimethylammonium Chloride
فرمول شیمیایی
[(CH₃)₃NH]Cl
CAS Number
593-79-3
حالت فیزیکی
جامد پودری سفید
وزن مولکولی
حدود 95.58 g/mol
نقطه ذوب
حدود 270-275 °C (با تجزیه)
چگالی
حدود 1.13 g/cm³
حلالیت
محلول در آب (حدود 55 گرم در 100 میلیلیتر در 20 درجه سانتیگراد). محلول در اتانول.
pH محلول آبی (10%)
حدود 4.5 - 5.5 (کمی اسیدی)
خطر
تحریککننده پوست، چشم و دستگاه تنفسی. در صورت بلعیدن مضر است.
کاربردهای صنعتی و آزمایشگاهی تری متیل آمونیوم کلراید
تری متیل آمونیوم کلراید در صنایع و تحقیقات مختلفی کاربرد دارد:
1. سنتز مواد شیمیایی
ماده اولیه: به عنوان ماده اولیه برای سنتز ترکیبات آلی دیگر، به ویژه آمینها و نمکهای آمونیوم مورد استفاده قرار میگیرد.
تولید سورفکتانتها: گاهی به عنوان بخشی از فرآیند تولید سورفکتانتهای کاتیونی یا آمفوتریک استفاده میشود.
2. الکترولیتها و الکتروشیمی
الکترولیت در برخی سلولهای الکتروشیمیایی: به دلیل حلالیت خوب در آب و ماهیت یونی، در برخی کاربردهای الکتروشیمیایی به عنوان الکترولیت یا افزودنی استفاده میشود.
3. تحقیقات بیوشیمی و داروسازی
محیط کشت میکروبی: در برخی محیطهای کشت میکروبی به عنوان منبع نیتروژن یا برای تنظیم pH استفاده میشود.
مطالعات اثرات غلظت نمک: در تحقیقات بیولوژیکی برای بررسی تأثیر یونها بر فرآیندهای سلولی.
4. افزودنی در محصولات خاص
کاتالیزور: گاهی به عنوان کاتالیزور اسیدی در برخی واکنشهای آلی.
محصولات پاککننده: در فرمولاسیون برخی محصولات پاککننده خانگی یا صنعتی.
قیمت و عوامل مؤثر بر آن
قیمت تری متیل آمونیوم کلراید تحت تأثیر عوامل زیر قرار دارد:
قیمت مواد اولیه: هزینه تری متیل آمین و اسید کلریدریک.
خلوص: درجه خلوص بالا، به ویژه برای کاربردهای دارویی و تحقیقاتی، قیمت را افزایش میدهد.
مقیاس تولید: تولید در مقیاس صنعتی معمولاً ارزانتر از مقیاس آزمایشگاهی است.
تأمینکننده: قیمتها بسته به تولیدکننده و توزیعکننده متفاوت است.
بستهبندی: اندازه و نوع بستهبندی (مثلاً کیسههای بزرگ صنعتی در مقابل ظروف کوچک آزمایشگاهی) بر قیمت واحد تأثیر میگذارد.
راهنمای خرید
هنگام خرید تری متیل آمونیوم کلراید، به نکات زیر توجه کنید:
کاربرد: هدف از خرید (صنعتی، آزمایشگاهی، تحقیقاتی) را مشخص کنید تا درجه خلوص مناسب را انتخاب نمایید.
تأمینکننده معتبر: از فروشندگان مواد شیمیایی شناخته شده خرید کنید.
مشخصات فنی (CoA): درخواست گواهی تجزیه و تحلیل برای اطمینان از خلوص و مشخصات ماده.
ایمنی: هرچند این ماده به اندازه برخی مواد شیمیایی خطرناک نیست، اما هنگام کار با آن از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید و از استنشاق گرد و غبار آن خودداری نمایید.
