دی‌کرومات پتاسیم (Potassium Dichromate)

معرفی کلی

دی‌کرومات پتاسیم با نام انگلیسی Potassium Dichromate و فرمول شیمیایی K₂Cr₂O₇ یکی از اکسیدکننده‌های معدنی قوی و پرکاربرد در شیمی صنعتی و آزمایشگاهی است. این ماده به شکل کریستال‌های نارنجی تا قرمز روشن مشاهده می‌شود و از نظر شیمیایی جزو ترکیبات شش‌ظرفیتی کروم (Cr⁶⁺) است که خاصیت اکسیدکنندگی شدید دارد.

دی‌کرومات پتاسیم در سنتز مواد شیمیایی، فرآوری فلزات، تولید جوهر، رنگ، و تجزیه شیمیایی بسیار پرکاربرد است، اما به علت سمیت و خاصیت سرطان‌زایی یون کرومات، استفاده از آن امروزه با محدودیت‌های ایمنی بالا انجام می‌شود.

دی‌کرومات پتاسیم چیست؟

این ترکیب نمکی از یون‌های پتاسیم (+K) و یون دو‌کرومات (Cr₂O₇²⁻) است. به عنوان یکی از معدود ترکیبات قابل دسترس کروم(VI)، در واکنش‌های اکسیداسیون انتخابی استفاده گسترده دارد.

ویژگی‌های کلیدی:

• جامد کریستالی نارنجی مایل به قرمز
• بسیار پایدار در شرایط خشک
• انحلال‌پذیر در آب با تشکیل محلول نارنجی روشن
• اکسیدکننده قوی برای ترکیبات آلی و معدنی

جدول مشخصات فنی

کاربردهای دی‌کرومات پتاسیم

1. کاربردهای آزمایشگاهی و تحلیلی

• عامل اکسیدکننده قوی در آنالیز حجمی (تیتراسیون اکسیداسیون-کاهش)، به‌ویژه در اندازه‌گیری آهن (Fe²⁺ به Fe³⁺).
• استفاده در تولید معرف‌های کروماتی و تست‌های شیمیایی (مانند واکنش کرومیک اسید).

2. صنایع فلزکاری و الکترونیک

• در عملیات آبکاری و اچ شیمیایی فلزات برای تمیزکاری سطح و ایجاد لایه اکسیدی یکنواخت.
• در تولید رنگدانه‌های کرومات برای پوشش‌های ضدزنگ و رنگ‌های صنعتی.

3. سنتز آلی

• اکسیدکننده الکل‌ها به آلدئید یا کتون در محیط‌های اسیدی (مثلاً در محیط سولفوریک اسید).
• شرکت در سنتز ترکیبات آلی با مسیرهای کلاسیک اکسیداسیون کروماتی.

4. صنایع چاپ و رنگ

• در تهیه جوهرها، چاپ‌های نوری و فرمول‌های حساس به نور برای لیتوگرافی قدیمی و آزمایشات فتوشیمیایی.

نکات ایمنی و زیست‌محیطی

دی‌کرومات پتاسیم به شدت سمی و سرطان‌زا است و در تماس با پوست، استنشاق یا بلع ماهیتی خورنده دارد.

یون کروم(VI) در محیط زیست بسیار خطرناک بوده و می‌تواند باعث آلودگی آب و خاک شود.

نکات ایمنی مهم:

• استفاده فقط با تجهیزات ایمنی کامل (دستکش نیتریل، عینک، هود آزمایشگاهی).
• از تماس با پوست و استنشاق بخارات خودداری شود.
• نگهداری در ظروف دربسته و خشک، دور از مواد آلی قابل اشتعال.
• جمع‌آوری ضایعات طبق دستورالعمل مواد خطرناک (Hazardous Waste: Chromium VI).

قیمت دی‌کرومات پتاسیم و عوامل مؤثر

قیمت این ماده بر اساس عوامل زیر تعیین می‌شود:

• گرید و خلوص (تحلیلی، صنعتی یا آموزشی)
• مبدأ تولید (چین، هند، آلمان، و …)
• نوع بسته‌بندی و شکل عرضه (پودر یا کریستال)
• حجم سفارش و محدودیت‌های حمل‌ونقل مواد خطرناک
• الزامات ایمنی حمل و بیمه محموله‌های شیمیایی

به خاطر ماهیت خطرناک، حمل و توزیع این ماده نیازمند مجوز یا مسیر ویژه حمل مواد خطرناک است.

راهنمای خرید دی‌کرومات پتاسیم

برای خرید ایمن و مقرون‌به‌صرفه، توجه به نکات زیر ضروری است:

• بررسی گرید و سطح خلوص متناسب با نوع کاربرد (آزمایشگاهی یا صنعتی).
• دریافت برگه ایمنی ماده (MSDS) و گواهی آنالیز (COA) از فروشنده.
• بررسی شرایط نگهداری: در مکان خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید.
• اطمینان از اینکه فروشنده دارای مجوز فروش مواد خطرناک است.
• سفارش از تأمین‌کننده معتبر دارای سابقه در فروش مواد کروماتی.

خرید دی‌کرومات پتاسیم از شیمی بازار

در شیمی بازار می‌توانید تأمین‌کنندگان معتبر دی‌کرومات پتاسیم (K₂Cr₂O₇) را بررسی کنید، قیمت‌ها و گریدهای موجود را مقایسه نمایید، و با درخواست پیش‌فاکتور، خرید مطمئن و قانونی انجام دهید. همچنین مشاوره‌های ایمنی و حمل مواد خطرناک نیز در دسترس است.