معرفی اتیل سالیسیلات (Ethyl Salicylate)
اتیل سالیسیلات با فرمول شیمیایی C₉H₁₀O₃ یک استر آروماتیک است که از واکنش اسید سالیسیلیک با اتانول بهدست میآید. این ماده به صورت مایع بیرنگ تا زرد روشن با بوی مشخص میوهای و گرمسیری شناخته میشود.
اتیل سالیسیلات به دلیل بو و طعم مطبوع، در صنایع عطرسازی، اسانس و داروسازی کاربرد گسترده دارد و بهعنوان واسطه شیمیایی در تولید داروهای ضدالتهاب و کرمهای آرایشی نیز بهکار میرود.
خواص فیزیکی و شیمیایی اتیل سالیسیلات
فرمول شیمیایی: C₉H₁₀O₃
جرم مولی: 166.17 g/mol
شکل ظاهری: مایع شفاف، بیرنگ تا زرد کمرنگ
بو: گرمسیری و میوهای
نقطه جوش: 218–219 °C
نقطه ذوب: −8 °C
چگالی: 1.17 g/cm³ در 20°C
انحلالپذیری: نامحلول در آب، محلول در الکل و اتر
ویژگی خاص: پایدار در شرایط معمول، قابل استفاده در اسانسها و عطرها
روش تولید اتیل سالیسیلات
اتیل سالیسیلات از طریق واکنش استریفیکاسیون اسید سالیسیلیک با اتانول تولید میشود:
C₆H₄(OH)COOH + C₂H₅OH → C₆H₄(OH)COOC₂H₅ + H₂O
در این واکنش از کاتالیزور اسیدی (مثل H₂SO₄ غلیظ) برای افزایش سرعت واکنش استفاده میشود. محصول نهایی پس از تقویت تقطیر یا جداسازی فاز آبی خالصسازی میگردد.
کاربردهای اتیل سالیسیلات در صنایع مختلف
۱. صنعت عطر و اسانس
به دلیل بو و طعم میوهای، اتیل سالیسیلات در عطرها، لوازم آرایشی و اسانسهای صنعتی کاربرد دارد.
۲. صنایع دارویی
در تولید داروهای ضدالتهاب و کرمهای موضعی به عنوان ماده فعال یا حامل بهکار میرود.
۳. سنتز مواد شیمیایی آلی
بهعنوان واسطه در سنتز استرها و ترکیبات آروماتیک استفاده میشود.
۴. صنایع غذایی (محدود)
در فرمولاسیون برخی اسانسها و طعمدهندههای صنعتی کاربرد دارد (در گرید خوراکی).
ایمنی و نکات نگهداری اتیل سالیسیلات
مادهای قابل اشتعال و تحریککننده پوست و چشم است.
باید در محیط خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.
هنگام کار با این ماده، استفاده از دستکش، عینک و تهویه مناسب ضروری است.
از تماس با اکسیدکنندههای قوی و منابع حرارتی باید خودداری گردد.
بستهبندی و گریدهای موجود
گرید صنعتی، آرایشی و خوراکی
بستهبندی در بطریهای شیشهای قهوهای یا بشکههای فلزی 25–200 کیلوگرمی
نگهداری در محیط خشک و خنک
