مرتب سازی بر اساس :
دیاکسیبنزویین (Dibenzoin)
دیاکسیبنزویین (Dibenzoin) یک ترکیب آلی از خانواده آلفا-دیکتونها و مشتق بنزویین (Benzoin) است که در آن دو گروه هیدروکسی (-OH) در ساختار بنزویین اکسید شدهاند یا از طریق واکنشهای تراکمی ایجاد شدهاند. این ماده بهطور کلی با فرمول مولکولی تقریبی C₁₄H₁₂O₄ شناخته میشود و در شیمی آلی و پلیمرها کاربرد دارد.
گاهی از واژهی دیاکسیبنزویین برای اشاره به بنزیل بنزویین نیز استفاده میشود — ترکیبی که در سنتز بنزوییـنها و بنزوفنونها نقش میانجی دارد.
⚗️ تعریف و ویژگیهای شیمیایی
- نوع ترکیب: آلی، آروماتیک، دارای دو گروه کربونیل (C=O).
- فرمول عمومی: C₆H₅CH(OH)COC₆H₅ و مشتقات اکسیدشدهی آن (C₁₄H₁₂O₄ برای دیاکسی فرم).
- ظاهر: جامد کریستالی سفید تا زرد کمرنگ.
- بو: ملایم، شیرین–آروماتیک.
- انحلالپذیری: قابلحل در اتانول، اتر و استون؛ نامحلول در آب سرد.
- واکنشپذیری: حساس به نور و گرما؛ در برابر اکسیدکنندهها به بنزوفنون تبدیل میشود.
- پایداری: در شرایط خشک پایدار، اما در معرض نور تجزیه میشود.
📊 جدول مشخصات فنی دیاکسیبنزویین
| ویژگی | مقدار / توضیح |
|---|---|
| نام شیمیایی | Dibenzoin یا α,α′-Dihydroxybibenzyl Ketone |
| فرمول مولکولی | C₁₄H₁₂O₄ |
| جرم مولکولی | 244.25 g/mol |
| شکل فیزیکی | جامد کریستالی سفید تا کرم |
| نقطه ذوب | حدود 110–115°C |
| چگالی | تقریبی 1.27 g/cm³ |
| انحلالپذیری | محلول در الکلها و حلالهای آلی |
| پایداری حرارتی | متوسط، تجزیه در دمای بالا |
| pH | خنثی در محلولهای آلی |
| بستهبندی معمول | بطری شیشهای یا ظروف مقاوم 500 گرم تا 25 کیلوگرم |
🧪 سنتز شیمیایی و تولید
- حاصل اکسایش کنترلشده بنزویین توسط عوامل مانند نیتروسلفوریک اسید یا پرمگنات پتاسیم در محیط قلیایی است.
- واکنش تراکمی دو مولکول بنزویین میتواند به تشکیل مشتقات دیاکسیبنزویین منجر شود.
- در آزمایشگاه، برای سنتز ترکیبات بنزوفنون و هیدروکسیکتونها مورد استفاده قرار میگیرد.
🏭 کاربردهای صنعتی و تحقیقاتی
1. صنایع پلیمر و رزین
- فتوالینیشیِتِر (Photoinitiator): به عنوان آغازگر نوری در پخت رزینهای اپوکسی، اکریلات و پلیاستر با تابش UV.
- تثبیتکننده نوری: جلوگیری از زردشدگی در پلیمرها تحت تابش نور.
2. صنایع دارویی و آرایشی
- در تحقیقات به عنوان مولکول واسطه برای سنتز ترکیبات آروماتیک، مهارکنندههای آنزیمی یا مواد ضدالتهاب ساختگی.
- در برخی فرمولهای ضد آفتاب قدیمی به عنوان جاذب UV.
3. شیمی آلی و سنتز تحقیقاتی
- منبع تولید مشتقات بنزوفنون، بنزوییکاسید، و الکلهای آروماتیک.
- در واکنشهای فتوشیمیایی و الکترونانتقالی برای بررسی مکانیسمهای اکسایش–کاهش.
⚠️ ایمنی و نگهداری
- پوست و چشم: ممکن است تحریکزا باشد؛ استفاده از دستکش توصیه میشود.
- گرما و نور: از تماس با نور مستقیم و حرارت بالا جلوگیری شود.
- دفع: مانند ترکیبات آلی غیرقطبی، با روشهای استاندارد زبالههای شیمیایی انجام گردد.
💰 قیمت و عوامل مؤثر
به دلیل کاربرد محدود و تخصصی، این ماده بیشتر در آزمایشگاهها و تولیدات فتوشیمیایی استفاده میشود.
- خلوص: 98% یا بالاتر برای مصارف تحقیقاتی.
- قیمت تقریبی: در بازار جهانی حدود 20 تا 40 دلار/100 گرم
در ایران بسته به تأمینکننده و برند وارداتی، حدود 900,000 تا 1,800,000 تومان برای هر 100 گرم.
🛒 راهنمای خرید
- انتخاب گرید آزمایشگاهی (Lab Grade) یا خلوص بالا (≥98%)
- بررسی MSDS برای رعایت موارد ایمنی.
- نگهداری در محیط تاریک و خشک در دمای زیر 25°C.
- انتخاب تأمینکننده معتبر مواد شیمیایی تحقیقاتی یا دانشگاهی.
