آنیلین

معرفی آنیلین (Aniline)

آنیلین با فرمول شیمیایی C₆H₅NH₂ یکی از مهم‌ترین ترکیبات آلی حاوی نیتروژن است که در دسته آمین‌های آروماتیک قرار می‌گیرد. این ماده مایعی روغنی، بی‌رنگ و قابل‌احتراق است که در اثر تماس با هوا به مرور قهوه‌ای رنگ می‌شود.
آنیلین ماده‌ای پایه‌ای در صنعت رنگ، داروسازی، لاستیک و پلاستیک است و نقش کلیدی در تولید ایزوسیانات‌ها و پلی‌یورتان‌ها دارد.

خواص فیزیکی و شیمیایی آنیلین

فرمول شیمیایی: C₆H₅NH₂

جرم مولی: 93.13 g/mol

شکل ظاهری: مایع روغنی بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ

بو: بوی ماهی یا آمین

نقطه ذوب: −6 °C

نقطه جوش: 184 °C

چگالی: 1.02 g/cm³ در 25 °C

حلالیت: کم محلول در آب، ولی محلول در الکل، اتر و بنزن

pH (محلول 1%): حدود 8.5

روش تولید آنیلین

آنیلین به‌صورت صنعتی معمولاً از احیای نیتروبنزن (Nitrobenzene) با استفاده از آهن و اسید کلریدریک تولید می‌شود:

C₆H₅NO₂ + 6H → C₆H₅NH₂ + 2H₂O

در گذشته این فرآیند یکی از پایه‌های توسعه صنعت رنگ و مواد شیمیایی آلی بود.

کاربردهای آنیلین در صنایع مختلف

۱. تولید رنگ و پیگمنت‌ها
آنیلین یکی از مواد اولیه اصلی در تولید رنگ‌های آزو، نیل و تری‌فنیل‌متان است.
از آنیلین برای ساخت رنگ‌های نساجی و جوهر چاپ استفاده می‌شود.

۲. صنعت پلاستیک و پلی‌یورتان‌ها
آنیلین ماده اولیه تولید متیلن دی‌فنیل دی‌ایزوسیانات (MDI) است که در ساخت پلی‌یورتان‌ها، فوم‌ها و رزین‌ها کاربرد دارد.

۳. صنایع داروسازی و آفت‌کش‌ها
به‌عنوان پیش‌ماده در تولید داروهای ضد تب، ضد درد و برخی سموم کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۴. صنایع لاستیک و شتاب‌دهنده‌های ولکانیزاسیون
در تولید شتاب‌دهنده‌های پخت لاستیک (Accelerators) به کار می‌رود.

ایمنی و نکات نگهداری آنیلین

سمی و خطرناک است؛ تماس با پوست یا استنشاق بخارات آن می‌تواند خطرناک باشد.

در مکان خنک، دارای تهویه و به دور از منابع حرارت نگهداری شود.

هنگام کار حتماً از ماسک، دستکش و عینک ایمنی استفاده گردد.

از تماس با مواد اکسیدکننده قوی جلوگیری شود.

بسته‌بندی و گریدهای موجود

بسته‌بندی در بشکه‌های فلزی 200 کیلوگرمی

گریدهای صنعتی و آزمایشگاهی