آمونیوم کربنات

معرفی آمونیوم کربنات

آمونیوم کربنات (Ammonium Carbonate) یک نمک معدنی سفید و کریستالی با فرمول شیمیایی (NH₄)₂CO₃ است.
این ماده معمولاً به شکل پودر یا کریستال سفید با بوی قوی آمونیاک دیده می‌شود و در صنایع غذایی، داروسازی، شیمیایی و آزمایشگاهی کاربرد دارد.
آمونیوم کربنات به دلیل قابلیت آزادسازی گاز آمونیاک و دی‌اکسید کربن در گرما و رطوبت، در تولید بیسکویت، نان و برخی واکنش‌های شیمیایی کاربرد دارد.

ویژگی‌ها و خواص فیزیکی و شیمیایی

فرمول شیمیایی: (NH₄)₂CO₃

جرم مولی: 96.09 g/mol

شکل ظاهری: پودر یا کریستال سفید

بو: بوی قوی آمونیاک

چگالی: 1.6 g/cm³

نقطه ذوب: تجزیه قبل از ذوب (≈ 58 °C)

حلالیت در آب: محلول در آب

pH محلول آبی: حدود 9–10

آمونیوم کربنات جاذب رطوبت و حساس به حرارت است و در دما و رطوبت بالا به گاز NH₃ و CO₂ تجزیه می‌شود.

کاربردهای آمونیوم کربنات

۱. در صنایع غذایی:

به‌عنوان عامل خمیرکننده (Baker’s Ammonia) در تولید نان، بیسکویت و کیک

افزایش سبکی و پف محصول نهایی

بهبود طعم و بافت شیرینی‌ها

۲. در صنایع دارویی و شیمیایی:

در تولید برخی داروهای قدیمی به‌عنوان عامل تنظیم‌کننده pH

به‌عنوان واکنش‌گر در سنتز ترکیبات شیمیایی

۳. در آزمایشگاه‌ها:

به‌عنوان منبع یون آمونیوم و کربنات در واکنش‌های شیمیایی

در تست‌های نمک‌ها و محلول‌های آبی برای تولید گازهای آزمایشگاهی

نکات ایمنی و نگهداری

آمونیوم کربنات تحریک‌کننده پوست و چشم و تنفس است.

باید در محیط خشک، خنک و دربسته نگهداری شود.

هنگام کار با آن از دستکش، عینک و ماسک ایمنی استفاده گردد.

از تماس با اسیدهای قوی و حرارت مستقیم خودداری شود.

در صورت تماس با پوست یا چشم:
محل تماس را با آب فراوان شست‌وشو دهید و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید.

واکنش‌ها و ویژگی‌های شیمیایی

آمونیوم کربنات در حرارت و رطوبت تجزیه شده و گازهای زیر آزاد می‌کند:

(NH4)2CO3→2NH3↑+CO2↑+H2O↑(NH₄)₂CO₃ → 2 NH₃↑ + CO₂↑ + H₂O↑(NH4​)2​CO3​→2NH3​↑+CO2​↑+H2​O↑

محلول آبی آن قلیایی است و با اسیدها واکنش تولید CO₂ می‌دهد.

در برخی فرآیندهای شیمیایی به عنوان منبع آمونیوم و کربنات کاربرد دارد.