آمونیوم کربنات (به انگلیسی: Ammonium carbonate) با فرمول شیمیایی (NH۴)۲CO۳ یک ترکیب شیمیایی است؛ که جرم مولی آن ۹۶٫۰۹ g/mol میباشد
آمونیوم کربنات (Ammonium Carbonate) یک نمک معدنی سفید و کریستالی با فرمول شیمیایی (NH₄)₂CO₃ است.
این ماده معمولاً به شکل پودر یا کریستال سفید با بوی قوی آمونیاک دیده میشود و در صنایع غذایی، داروسازی، شیمیایی و آزمایشگاهی کاربرد دارد.
آمونیوم کربنات به دلیل قابلیت آزادسازی گاز آمونیاک و دیاکسید کربن در گرما و رطوبت، در تولید بیسکویت، نان و برخی واکنشهای شیمیایی کاربرد دارد.
فرمول شیمیایی: (NH₄)₂CO₃
جرم مولی: 96.09 g/mol
شکل ظاهری: پودر یا کریستال سفید
بو: بوی قوی آمونیاک
چگالی: 1.6 g/cm³
نقطه ذوب: تجزیه قبل از ذوب (≈ 58 °C)
حلالیت در آب: محلول در آب
pH محلول آبی: حدود 9–10
آمونیوم کربنات جاذب رطوبت و حساس به حرارت است و در دما و رطوبت بالا به گاز NH₃ و CO₂ تجزیه میشود.
۱. در صنایع غذایی:
بهعنوان عامل خمیرکننده (Baker’s Ammonia) در تولید نان، بیسکویت و کیک
افزایش سبکی و پف محصول نهایی
بهبود طعم و بافت شیرینیها
۲. در صنایع دارویی و شیمیایی:
در تولید برخی داروهای قدیمی بهعنوان عامل تنظیمکننده pH
بهعنوان واکنشگر در سنتز ترکیبات شیمیایی
۳. در آزمایشگاهها:
بهعنوان منبع یون آمونیوم و کربنات در واکنشهای شیمیایی
در تستهای نمکها و محلولهای آبی برای تولید گازهای آزمایشگاهی
آمونیوم کربنات تحریککننده پوست و چشم و تنفس است.
باید در محیط خشک، خنک و دربسته نگهداری شود.
هنگام کار با آن از دستکش، عینک و ماسک ایمنی استفاده گردد.
از تماس با اسیدهای قوی و حرارت مستقیم خودداری شود.
در صورت تماس با پوست یا چشم:
محل تماس را با آب فراوان شستوشو دهید و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید.
آمونیوم کربنات در حرارت و رطوبت تجزیه شده و گازهای زیر آزاد میکند:
(NH4)2CO3→2NH3↑+CO2↑+H2O↑(NH₄)₂CO₃ → 2 NH₃↑ + CO₂↑ + H₂O↑(NH4)2CO3→2NH3↑+CO2↑+H2O↑
محلول آبی آن قلیایی است و با اسیدها واکنش تولید CO₂ میدهد.
در برخی فرآیندهای شیمیایی به عنوان منبع آمونیوم و کربنات کاربرد دارد.
