کد مرک این ماده 841817 می‌باشد. شرکت دقیق تجهیز آریو این ماده را با برند مرک آلمان و تحویل در تهران به فروش می‌رساند. بسته‌بندی‌های دیگر این ماده ۱۰ گرم نیز می‌باشد.
تری فسفین، که با نام بیس (تری‌کلورومتیل) کربنات (Bis(trichloromethyl) carbonate) نیز شناخته می‌شود، یک ترکیب شیمیایی جامد و بلوری سفیدرنگ با فرمول C₃Cl₆O₃ است. این ماده به عنوان جایگزینی امن‌تر و قابل حمل‌تر برای فسژن (Phosgene) در واکنش‌های شیمیایی استفاده می‌شود. تری فسفین در حضور کاتالیزورهای مناسب یا در دماهای بالا، تجزیه شده و مولکول‌های فسژن تولید می‌کند.
تری فسفین چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟
تری فسفین یک جامد بلوری سفیدرنگ با بوی تند و زننده است. این ماده به دلیل ناپایداری و تجزیه آسان به فسژن، باید با احتیاط فراوان و در محیط‌های کنترل شده مورد استفاده قرار گیرد.
ویژگی‌های کلیدی:
منبع فسژن: مهم‌ترین ویژگی آن، توانایی تجزیه به سه مولکول فسژن (COCl₂) است.
حالت فیزیکی جامد: برخلاف فسژن که گازی سمی است، تری فسفین به صورت جامد است که حمل و نقل و نگهداری آن را نسبتاً آسان‌تر می‌کند (اگرچه همچنان خطرناک است).
واکنش‌پذیری بالا: به راحتی با ترکیبات حاوی هیدروژن فعال (مانند الکل‌ها، آمین‌ها) واکنش می‌دهد.
سمیت: به شدت سمی است و بخارات حاصل از تجزیه آن (فسژن) بسیار خطرناک و کشنده هستند.
جدول مشخصات فنی
ویژگی
مقدار/توضیح
نام ماده
تری فسفین
نام انگلیسی
Triphosgene
نام دیگر
بیس (تری‌کلورومتیل) کربنات
فرمول شیمیایی
C₃Cl₆O₃
حالت فیزیکی
جامد بلوری سفید
وزن مولکولی
حدود 296.75 g/mol
نقطه ذوب
حدود 78-82 درجه سانتی‌گراد
نقطه جوش
حدود 203-206 درجه سانتی‌گراد (با تجزیه)
چگالی
حدود 1.97 g/cm³
حلالیت
محلول در بسیاری از حلال‌های آلی مانند دی‌کلرومتان، کلروفرم، تولوئن؛ واکنش‌پذیر با آب و الکل‌ها
سمیت
بسیار سمی، عامل سرطان‌زا
شرایط نگهداری
در جای خشک، خنک و دور از رطوبت و مواد واکنش‌پذیر نگهداری شود.
کاربردهای صنعتی تری فسفین
با توجه به سمیت بالای تری فسفین و فسژن حاصل از آن، کاربردهای این ماده عمدتاً در صنایع تحقیقاتی و سنتزهای شیمیایی خاص محدود می‌شود و در مقیاس صنعتی بزرگ، استفاده از آن به دلیل خطرات ایمنی، کمتر رایج است.
1. سنتزهای آلی
تولید ایزوسیانات‌ها: یکی از کاربردهای اصلی تری فسفین، سنتز ایزوسیانات‌ها از آمین‌های اولیه است. ایزوسیانات‌ها مواد اولیه مهمی در تولید پلی‌اورتان‌ها هستند.
تولید کربنات‌ها: واکنش با الکل‌ها برای تولید کربنات‌های آلی.
تولید کلروفرمات‌ها: از واکنش با الکل‌ها.
عامل کلرینه کننده: در برخی واکنش‌های خاص برای جایگزینی هیدروکسیل با کلر.
2. سنتز داروها و مواد شیمیایی کشاورزی
در سنتز برخی ترکیبات پیچیده دارویی و آفت‌کش‌ها که نیاز به تشکیل پیوندهای خاص دارند.
3. صنایع تحقیقاتی
به عنوان یک منبع کنترل شده فسژن در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی برای مطالعات مربوط به واکنش‌های فسژنی.
قیمت و عوامل مؤثر بر آن
تری فسفین به دلیل خطرات ذاتی و کاربردهای محدود، معمولاً یک ماده شیمیایی تخصصی محسوب می‌شود و قیمت آن تحت تأثیر عوامل زیر است:
خلوص ماده: گریدهای با خلوص بالا برای کاربردهای تحقیقاتی و دارویی قیمت بیشتری دارند.
مقیاس تولید: تولید در مقیاس آزمایشگاهی و تحقیقاتی معمولاً گران‌تر از مقیاس صنعتی (در صورت وجود) است.
تولیدکننده: برندهای تخصصی در تولید مواد شیمیایی خطرناک، قیمت‌گذاری متفاوتی دارند.
هزینه‌های حمل و نقل و نگهداری ویژه: به دلیل خطرات، هزینه‌های لجستیک و انبارداری آن بالاتر است.
مقررات ایمنی: هزینه‌های رعایت استانداردهای سختگیرانه ایمنی در تولید و استفاده.
راهنمای خرید
خرید و استفاده از تری فسفین نیازمند رعایت بالاترین استانداردهای ایمنی است:
مجوزهای لازم: اطمینان از داشتن مجوزهای لازم برای خرید، نگهداری و استفاده از مواد شیمیایی سمی و خطرناک.
تجهیزات ایمنی: استفاده از هودهای شیمیایی با تهویه بسیار قوی، دستکش‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی، عینک ایمنی، ماسک تنفسی مخصوص و لباس محافظ.
آموزش پرسنل: اطمینان از آموزش کامل پرسنل در زمینه خطرات، نحوه کار ایمن و اقدامات اضطراری.
حلال مناسب: انتخاب حلال‌های مناسب و خشک برای واکنش‌ها (مانند دی‌کلرومتان خشک).
روش‌های خنثی‌سازی: داشتن مواد و روش‌های لازم برای خنثی‌سازی ایمن تری فسفین و فسژن اضافی (مانند محلول آمونیاک).
تأمین‌کننده معتبر: خرید فقط از تأمین‌کنندگان معتبر که دارای سوابق ایمنی و کیفی قابل اتکا هستند.
