تری متیل پروپان یک ترکیب آلی سفید رنگ و جامد است که به دلیل داشتن سه گروه هیدروکسیل (-OH)، خواص منحصر به فردی دارد. این سه گروه هیدروکسیل امکان ایجاد شبکههای پلیمری سهبعدی را فراهم میکنند و آن را به یک ماده اولیه کلیدی در تولید بسیاری از مواد تبدیل کردهاند.
ویژگیهای کلیدی:
ساختار: دارای یک اتم کربن مرکزی است که به یک گروه اتیل و سه گروه هیدروکسی متیل متصل است.
حالت فیزیکی: جامد بلوری سفید رنگ در دمای اتاق.
بو: بدون بو یا بوی خفیف.
حلالیت: در آب و الکلها قابل حل است.
پایداری: پایداری حرارتی خوبی دارد.
جدول مشخصات فنی TMP
ویژگی
مقدار/توضیح
نام ماده
تری متیل پروپان
نام انگلیسی
Trimethylolpropane (TMP)
فرمول شیمیایی
C₆H₁₄O₃
CAS Number
77-99-6
وزن مولکولی
حدود 134.17 g/mol
حالت فیزیکی
جامد بلوری
رنگ
سفید
نقطه ذوب
حدود 58-60 °C
نقطه جوش
حدود 295 °C
چگالی
حدود 1.085 g/cm³ (در 60 °C)
حلالیت
محلول در آب، اتانول، استون؛ نامحلول در هیدروکربنها.
کاربردهای صنعتی تری متیل پروپان
TMP به دلیل ساختار سهبعدی و سه عاملی بودن، در تولید طیف وسیعی از محصولات کاربرد دارد:
1. پوششها و رزینها
پوششهای آلکیدی: TMP به عنوان یک پلیال در ساخت رزینهای آلکیدی استفاده میشود که در رنگها و پوششهای صنعتی کاربرد دارند. این رزینها به دلیل انعطافپذیری، چسبندگی خوب و مقاومت در برابر آب و مواد شیمیایی شناخته شدهاند.
پوششهای پلیاورتان: TMP به عنوان عامل پخت (cross-linker) در سیستمهای پلیاورتان عمل میکند و سختی، مقاومت شیمیایی و دوام پوشش نهایی را افزایش میدهد.
پوششهای UV-Curable: در فرمولاسیون پوششهایی که با نور UV خشک میشوند، برای بهبود خواص مکانیکی و شیمیایی.
2. روانکنندهها
روانکنندههای سنتزی: TMP استریهای پیچیدهای را تشکیل میدهد که به عنوان پایه در روانکنندههای مصنوعی با کارایی بالا، به ویژه در دماهای بالا و شرایط سخت (مانند موتورهای جت و صنایع خودروسازی) استفاده میشوند. این استرها پایداری حرارتی و اکسیداتیو عالی دارند.
3. پلیمرها و پلاستیکها
رزینهای پلیاستر اشباع و غیراشباع: برای افزایش مقاومت حرارتی و شیمیایی.
تولید فومهای پلیاورتان: به عنوان بخشی از پلیال در فومهای سخت و انعطافپذیر.
4. سایر کاربردها
مواد اولیه برای ساخت پلاستیکسازها (Plasticizers).
تولید نایلونهای خاص.
مواد اولیه برای ساخت الاستومرها.
قیمت و راهنمای خرید TMP
قیمت TMP تحت تأثیر عوامل زیر قرار دارد:
خلوص: گریدهای مختلف (صنعتی، دارویی) قیمتهای متفاوتی دارند.
حجم خرید: خرید عمده معمولاً قیمت واحد کمتری دارد.
تولیدکننده: برندهای مختلف و هزینههای تولید.
نوسانات بازار: قیمت مواد اولیه و تقاضا.
TMP معمولاً در کیسههای 25 کیلوگرمی یا بستهبندیهای بزرگتر عرضه میشود. هنگام خرید، به مشخصات فنی و گواهی تجزیه و تحلیل (CoA) توجه کنید تا از کیفیت و خلوص آن اطمینان حاصل کنید.