کد مرک این ماده 821184 می‌باشد. شرکت دقیق تجهیز آریو این ماده را با برند مرک آلمان و تحویل در تهران به فروش می‌رساند. بسته‌بندی‌های دیگر این ماده ۵۰۰ میلی‌لیتر و ۲/۵ لیتر نیز می‌باشد.
تری متیل فسفات یک ترکیب آلی فسفردار با فرمول شیمیایی (CH₃O)₃P=O است. این ماده یک استر فسفات است که از واکنش اسید فسفریک با متانول به دست می‌آید.
ویژگی‌های کلیدی:
فرمول شیمیایی: C₃H₉O₄P
ساختار: یک اتم فسفر مرکزی که با یک پیوند دوگانه به اکسیژن و سه پیوند یگانه به گروه‌های متوکسی (-OCH₃) متصل است.
حالت فیزیکی: مایعی بی‌رنگ و شفاف در دمای اتاق.
بو: بوی ملایم و شیرین.
حلالیت: در آب و بسیاری از حلال‌های آلی مانند اتانول و اتر محلول است.
جدول مشخصات فنی TMP
ویژگی
مقدار/توضیح
نام ماده
تری متیل فسفات
نام انگلیسی
Trimethyl Phosphate
فرمول شیمیایی
(CH₃O)₃P=O
CAS Number
513-00-8
وزن مولکولی
حدود 140.09 g/mol
حالت فیزیکی
مایع
رنگ
بی‌رنگ
نقطه جوش
حدود 197 °C
نقطه ذوب
حدود -47 °C
چگالی
حدود 1.15 g/cm³ (در 20 °C)
حلالیت
محلول در آب، اتانول، استون، اتر
فشار بخار
کم در دمای اتاق
کاربردهای تری متیل فسفات (TMP)
TMP به دلیل خواص حلالیت، پایداری و واکنش‌پذیری خود، در صنایع مختلفی کاربرد دارد:
1. حلال (Solvent)
حلال قطبی آپروتیک: TMP به عنوان یک حلال قطبی آپروتیک در واکنش‌های شیمیایی مختلف، به ویژه در سنتزهای آلی که نیاز به حلال با قدرت حلالیت بالا برای ترکیبات قطبی و یونی دارند، استفاده می‌شود.
استخراج: در برخی فرآیندهای استخراج، به دلیل قدرت حلالیت بالا برای ترکیبات خاص.
2. ماده ضد شعله (Flame Retardant)
افزودنی در پلیمرها: TMP می‌تواند به عنوان یک افزودنی ضد شعله برای برخی مواد پلاستیکی و پارچه‌ها استفاده شود. این ماده با مهار واکنش‌های زنجیره‌ای احتراق به کاهش اشتعال‌پذیری کمک می‌کند.
3. ماده اولیه در سنتزهای شیمیایی
فسفریلاسیون: به عنوان یک عامل فسفریلاتور (phosphorylating agent) در سنتز ترکیبات آلی فسفردار دیگر، مانند آفت‌کش‌ها، داروها و مواد شیمیایی تخصصی.
تولید حشره‌کش‌ها: در تولید برخی حشره‌کش‌های ارگانوفسفره.
4. کاربردهای دیگر
پلاستیسایزر: گاهی اوقات به عنوان پلاستیسایزر برای برخی رزین‌ها و پلیمرها استفاده می‌شود تا انعطاف‌پذیری آن‌ها را افزایش دهد.
کاربرد در باتری‌ها: در برخی تحقیقات مربوط به الکترولیت‌های باتری.
صنایع نساجی: به عنوان نرم‌کننده یا عامل ضد الکتریسیته ساکن.
ایمنی و ملاحظات
تری متیل فسفات نسبتاً سمی است و باید با احتیاط با آن کار کرد:
سمیت: تماس با پوست، استنشاق بخارات یا بلعیدن آن می‌تواند مضر باشد. اثرات عصبی (مانند مهار آنزیم استیل‌کولین استراز، مشابه سایر ارگانوفسفات‌ها) ممکن است رخ دهد.
محرک: می‌تواند باعث تحریک پوست، چشم و مجاری تنفسی شود.
نگهداری: باید در ظروف دربسته و در مکانی خنک، خشک و با تهویه مناسب نگهداری شود. دور از مواد اکسیدکننده قوی و مواد اسیدی/بازی قوی نگهداری شود.
تجهیزات حفاظت فردی (PPE): هنگام کار با TMP، استفاده از دستکش‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی، عینک ایمنی و در صورت نیاز، ماسک تنفسی توصیه می‌شود. کار در زیر هود آزمایشگاهی ضروری است.
