معرفی محلول لیشمن
محلول لیشمن (Leishman Stain) یکی از رنگهای خونی متداول در آزمایشگاههای هماتولوژی است.
این رنگ برای رنگآمیزی گسترش خون محیطی و نمونههای مغز استخوان استفاده میشود تا سلولهای خونی و انگلهایی مانند پلاسمودیوم (عامل مالاریا) قابل مشاهده شوند.
روش لیشمن بهدلیل سادگی و سرعت بالا، از روشهای استاندارد تشخیصی در آزمایشگاههای بالینی است.
ترکیب و فرمول محلول لیشمن
محلول لیشمن ترکیبی از دو رنگ اصلی است:
- ائوزین Y (رنگ اسیدی)
- متیلن بلو (رنگ بازی)
- این دو رنگ در الکل متانول (Methanol) حل میشوند. متانول علاوهبر حلال، بهعنوان عامل فیکسکننده سلولها نیز عمل میکند.
- محلول نهایی معمولاً دارای غلظتی حدود 0.15 تا 0.2 درصد رنگ در متانول است.
کاربرد محلول لیشمن
- رنگآمیزی گسترش خون محیطی برای مشاهده گلبولهای قرمز، سفید و پلاکتها.
- تشخیص انگلهای خونی مانند پلاسمودیوم در بیماران مبتلا به مالاریا.
- تمایز بین انواع سلولهای خونی بر اساس تفاوت در جذب رنگ.
- بررسی مورفولوژی سلولی در نمونههای مغز استخوان.
روش استفاده از محلول لیشمن
- ابتدا گسترش نازکی از خون بر روی لام تهیه میشود.
- لام خشکشده با محلول لیشمن پوشانده میشود.
- پس از حدود ۲ دقیقه برای تثبیت، به همان حجم آب مقطر یا بافر pH 6.8 افزوده میشود.
- پس از ۸ تا ۱۰ دقیقه، رنگ اضافی شسته و لام خشک میشود.
- نمونه زیر میکروسکوپ نوری بررسی میشود.
در این روش،
- ائوزین ساختارهای سیتوپلاسمی را به رنگ صورتی یا نارنجی درمیآورد.
- متیلن بلو هسته سلولها را به رنگ آبی یا بنفش رنگآمیزی میکند.
نکات ایمنی و نگهداری
- محلول لیشمن قابل اشتعال است، زیرا حاوی متانول است.
- از نگهداری در مجاورت حرارت و نور مستقیم خورشید خودداری شود.
- هنگام کار، از دستکش و عینک ایمنی استفاده گردد.
- در ظروف دربدار و در دمای اتاق نگهداری شود.
