معرفی ان‌هگزان

ان‌هگزان (n-Hexane) یک هیدروکربن آلیفاتیک اشباع با فرمول شیمیایی C₆H₁₄ است که از خانواده‌ی آلکان‌ها محسوب می‌شود.

این ترکیب مایعی بی‌رنگ، فرار و قابل اشتعال است و بوی ملایم بنزینی دارد.

ان‌هگزان بیشتر به‌عنوان حلال صنعتی و آزمایشگاهی در استخراج روغن‌ها، تولید چسب و پاک‌کننده‌ها استفاده می‌شود.

ویژگی‌ها و خواص فیزیکی و شیمیایی

• فرمول شیمیایی: C₆H₁₄
• جرم مولی: 86.18 g/mol
• چگالی: 0.66 g/cm³ (در دمای 20°C)
• نقطه جوش: 69 °C
• نقطه ذوب: -95 °C
• فشار بخار: بالا
• حلالیت در آب: نامحلول (0.0095 g/L)
• ظاهر: مایع شفاف و بی‌رنگ
• بوی: شبیه بنزین

ان‌هگزان به‌دلیل ساختار خطی خود، نسبت به ایزومرهای دیگر هگزان مانند ایزو‌هگزان، فرارتر و دارای نقطه جوش پایین‌تری است.

کاربردهای ان‌هگزان

ان‌هگزان به‌دلیل خلوص بالا و ویژگی‌های فیزیکی خاص، کاربردهای گسترده‌ای در صنایع دارد:

• صنایع غذایی: استخراج روغن‌های گیاهی مانند سویا، کلزا و آفتاب‌گردان از دانه‌ها
• صنایع شیمیایی: حلال در تولید پلیمرها، چسب‌ها و رزین‌ها
• صنایع رنگ و چاپ: رقیق‌کننده و حلال رنگ، جوهر و لاک
• آزمایشگاه‌ها: حلال غیرقطبی برای استخراج و کروماتوگرافی (GC و TLC)
• صنایع خودروسازی: تمیز کردن و زدودن چربی از قطعات فلزی

خطرات و نکات ایمنی

⚠️ ان‌هگزان ماده‌ای بسیار قابل اشتعال و سمی است و در محیط‌های بسته می‌تواند بخارات خطرناک ایجاد کند.

• از استنشاق بخارات آن باید به‌شدت پرهیز شود.
• تماس طولانی‌مدت می‌تواند موجب آسیب به سیستم عصبی محیطی شود.
• همیشه در هود شیمیایی و با دستکش، ماسک و عینک ایمنی کار کنید.
• در ظرف فلزی یا شیشه‌ای دربسته و دور از حرارت، شعله و نور مستقیم نگهداری شود.
• در صورت تماس با پوست، محل تماس را با آب و صابون شست‌وشو دهید.

واکنش‌ها و پایداری

ان‌هگزان در شرایط عادی پایدار است، اما در تماس با منابع حرارتی یا اکسیدکننده‌ها ممکن است واکنش‌های انفجاری یا احتراقی نشان دهد.

واکنش اصلی آن احتراق کامل است:

C6H14+9.5O2→6CO2+7H2OC₆H₁₄ + 9.5O₂ → 6CO₂ + 7H₂OC6​H14​+9.5O2​→6CO2​+7H2​O

• قیمت ان‌هگزان