تولیل تری‌آزول (Tolyltriazole)؛ مشخصات، کاربردها و قیمت

تولیل تری‌آزول (Tolyltriazole) یکی از ترکیبات آلی نیتروژن‌دار و از مواد پرکاربرد در صنایع شیمیایی است که به‌عنوان بازدارنده خوردگی فلزات شناخته می‌شود. این ماده به‌ویژه در محافظت از مس و آلیاژهای آن در برابر خوردگی و اکسیداسیون کاربرد دارد.

تولیل تری‌آزول در تولید سیالات خنک‌کننده، ضدیخ، مواد شوینده صنعتی، محصولات محافظ فلزات و فرمولاسیون‌های تصفیه آب مورد استفاده قرار می‌گیرد. توانایی تشکیل لایه محافظ روی سطح فلز، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این ترکیب است.

ماده چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

تولیل تری‌آزول یک ترکیب آلی آروماتیک از خانواده تری‌آزول‌ها است که به‌عنوان بازدارنده خوردگی در سیستم‌های صنعتی استفاده می‌شود.

این ماده معمولاً به شکل پودر یا گرانول سفید تا زرد کم‌رنگ عرضه می‌شود و در برخی فرمولاسیون‌ها به‌صورت محلول نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تولیل تری‌آزول با جذب شدن روی سطح فلزاتی مانند مس و آلیاژهای آن، یک لایه محافظ ایجاد می‌کند. این لایه تماس مستقیم سطح فلز با عوامل خورنده را کاهش می‌دهد و به افزایش عمر تجهیزات کمک می‌کند.

این ترکیب معمولاً به‌صورت مخلوطی از ایزومرهای ۴-متیل بنزوتری‌آزول و ۵-متیل بنزوتری‌آزول عرضه می‌شود.

مشخصات فنی تولیل تری‌آزول

• نام ماده: تولیل تری‌آزول
• نام انگلیسی: Tolyltriazole
• نام جایگزین: Methylbenzotriazole
• فرمول شیمیایی: C₇H₇N₃
• جرم مولی: 133.15 g/mol
• CAS Number: 29385-43-1 (برای مخلوط ایزومری رایج)
• شکل ظاهری: پودر یا گرانول سفید تا زرد کم‌رنگ
• حلالیت: حلالیت محدود در آب سرد و حلالیت بیشتر در برخی حلال‌های آلی و محلول‌های قلیایی
• نقطه ذوب: وابسته به ترکیب ایزومری و گرید محصول؛ معمولاً در محدوده حدود 80 تا 90 درجه سانتی‌گراد گزارش می‌شود.

نکته: تولیل تری‌آزول ممکن است با شماره‌های CAS متفاوتی برای ایزومرهای مجزا یا مخلوط ایزومری عرضه شود. بنابراین شماره CAS و مشخصات فنی باید با برگه آنالیز محصول تطبیق داده شوند.

کاربرد تولیل تری‌آزول در صنایع

کاربرد در سیستم‌های خنک‌کننده صنعتی

یکی از مهم‌ترین کاربردهای تولیل تری‌آزول در تولید و فرمولاسیون سیالات خنک‌کننده است. این ماده از سطوح مسی و آلیاژهای مسی در برابر خوردگی محافظت می‌کند.

در سیستم‌های خنک‌کننده صنعتی، وجود فلزات مختلف و تماس مداوم آن‌ها با آب می‌تواند باعث خوردگی و کاهش عمر تجهیزات شود. استفاده از بازدارنده‌های خوردگی مانند تولیل تری‌آزول به کنترل این مشکل کمک می‌کند.

کاربرد در تولید ضدیخ خودرو

تولیل تری‌آزول در برخی فرمولاسیون‌های ضدیخ و مایع خنک‌کننده خودرو استفاده می‌شود. این ماده به محافظت از قطعات مسی و برنجی موجود در سیستم خنک‌کننده کمک می‌کند.

کاربرد در تصفیه آب صنعتی

در برخی سیستم‌های گردش آب و مدارهای خنک‌کننده، تولیل تری‌آزول به‌عنوان بازدارنده خوردگی فلزات زرد مانند مس و برنج مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این ویژگی در برج‌های خنک‌کننده، مبدل‌های حرارتی و تجهیزات صنعتی اهمیت دارد.

کاربرد در صنایع فلزی

تولیل تری‌آزول در برخی محصولات محافظت از فلزات و فرمولاسیون‌های ضدخوردگی استفاده می‌شود. این ماده با تشکیل لایه محافظ روی سطح فلز، سرعت واکنش‌های خوردگی را کاهش می‌دهد.

کاربرد در تولید شوینده‌های صنعتی

در برخی فرمولاسیون‌های شوینده و پاک‌کننده‌های صنعتی که برای شست‌وشوی قطعات فلزی استفاده می‌شوند، از تولیل تری‌آزول برای کاهش خوردگی سطوح مسی و آلیاژهای آن استفاده می‌شود.

کاربرد در صنایع نفت و گاز

در برخی فرمولاسیون‌های تخصصی محافظت از تجهیزات و مدارهای صنعتی، ترکیبات تری‌آزولی به‌عنوان بازدارنده خوردگی فلزات مسی مورد توجه قرار می‌گیرند. استفاده از تولیل تری‌آزول به شرایط فرآیند و سازگاری آن با سایر مواد موجود بستگی دارد.

قیمت تولیل تری‌آزول و عوامل مؤثر بر آن

قیمت تولیل تری‌آزول به عوامل مختلفی بستگی دارد. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:

• خلوص ماده: درصد خلوص و میزان ناخالصی‌ها بر کیفیت و قیمت محصول تأثیر دارد.
• ترکیب ایزومری: نسبت ایزومرهای موجود در محصول می‌تواند بر مشخصات فنی و قیمت اثر بگذارد.
• گرید محصول: گرید صنعتی و آزمایشگاهی ممکن است قیمت متفاوتی داشته باشند.
• برند و کشور تولیدکننده: مبدأ تولید و اعتبار تأمین‌کننده در قیمت نهایی مؤثر است.
• حجم سفارش: خرید عمده و نوع بسته‌بندی می‌تواند هزینه هر واحد را تغییر دهد.
• هزینه واردات و حمل‌ونقل: نرخ ارز و شرایط تأمین مواد شیمیایی نیز بر قیمت روز تأثیرگذار هستند.

برای اطلاع از قیمت دقیق، بهتر است خلوص، گرید، برند و مقدار موردنیاز هنگام استعلام مشخص شود.

راهنمای خرید تولیل تری‌آزول

هنگام خرید تولیل تری‌آزول باید ابتدا کاربرد نهایی ماده مشخص شود. محصول مورد استفاده در تولید ضدیخ ممکن است از نظر مشخصات کیفی و ترکیب ایزومری با محصول مورد استفاده در فرمولاسیون‌های تصفیه آب تفاوت داشته باشد.

پیش از خرید به موارد زیر توجه کنید:

• بررسی نام انگلیسی و شماره CAS محصول
• کنترل درصد خلوص و میزان ناخالصی‌ها
• بررسی نسبت ایزومرهای ۴-متیل و ۵-متیل بنزوتری‌آزول
• دریافت برگه آنالیز یا COA
• بررسی اطلاعات ایمنی یا SDS
• توجه به شکل ظاهری و حلالیت محصول
• بررسی برند و کشور تولیدکننده

شرایط نگهداری باید مطابق دستورالعمل تولیدکننده باشد. استفاده از بسته‌بندی مناسب و محافظت از محصول در برابر رطوبت به حفظ کیفیت آن کمک می‌کند.

مواد مرتبط با تولیل تری‌آزول

در تولید محصولات ضدخوردگی و فرمولاسیون‌های محافظت از فلزات، ترکیبات مختلفی در کنار تولیل تری‌آزول استفاده می‌شوند. از جمله این مواد می‌توان به بنزوتری‌آزول، سدیم بنزوتری‌آزول و سدیم مولیبدات اشاره کرد.

بنزوتری‌آزول نیز مانند تولیل تری‌آزول یک بازدارنده خوردگی برای مس و آلیاژهای آن است. سدیم بنزوتری‌آزول شکل نمکی این ترکیب محسوب می‌شود و سدیم مولیبدات نیز در برخی فرمولاسیون‌های ضدخوردگی برای محافظت از فلزات به کار می‌رود.

نکات مهم

• تولیل تری‌آزول یک ترکیب آلی نیتروژن‌دار از خانواده تری‌آزول‌ها است.
• این ماده به‌عنوان بازدارنده خوردگی مس و آلیاژهای آن استفاده می‌شود.
• یکی از کاربردهای مهم آن در تولید ضدیخ و سیالات خنک‌کننده است.
• تولیل تری‌آزول معمولاً شامل مخلوطی از ایزومرهای ۴ و ۵ است.
• شماره CAS باید بر اساس نوع ایزومر یا مخلوط تجاری بررسی شود.
• برای خرید صنعتی، بررسی خلوص، ترکیب ایزومری و COA اهمیت دارد.
• شرایط نگهداری و استفاده باید مطابق اطلاعات SDS تولیدکننده باشد.

سوالات متداول

تولیل تری‌آزول چیست؟

تولیل تری‌آزول یک ترکیب آلی از خانواده تری‌آزول‌ها است که به‌عنوان بازدارنده خوردگی، به‌ویژه برای محافظت از مس و آلیاژهای آن، در صنایع مختلف استفاده می‌شود.

تولیل تری‌آزول چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین کاربردهای این ماده شامل تولید ضدیخ، سیالات خنک‌کننده، مواد ضدخوردگی، محصولات تصفیه آب صنعتی و شوینده‌های محافظ فلزات است.

تفاوت تولیل تری‌آزول و بنزوتری‌آزول چیست؟

هر دو ترکیب از خانواده تری‌آزول‌ها هستند و برای جلوگیری از خوردگی مس کاربرد دارند. تفاوت اصلی آن‌ها در ساختار شیمیایی است؛ تولیل تری‌آزول علاوه بر حلقه تری‌آزول، دارای یک گروه متیل نیز در ساختار آروماتیک خود است.

آیا تولیل تری‌آزول در تولید ضدیخ استفاده می‌شود؟

بله. تولیل تری‌آزول در برخی فرمولاسیون‌های ضدیخ و مایع خنک‌کننده خودرو به‌عنوان بازدارنده خوردگی قطعات مسی و برنجی استفاده می‌شود.

شماره CAS تولیل تری‌آزول چیست؟

شماره CAS رایج برای مخلوط ایزومری تولیل تری‌آزول 29385-43-1 است. با توجه به وجود ایزومرهای مختلف، هنگام خرید باید شماره CAS درج‌شده در COA و SDS محصول بررسی شود.