دیایزوبوتیلکتون (Diisobutyl Ketone – DIBK)؛ حلال قدرتمند برای رنگ، رزین و استخراج صنعتی
جزئیات ماده
نام شیمیایی: دیایزوبوتیلکتون
نام انگلیسی: Diisobutyl Ketone (DIBK)
فرمول مولکولی: C₁₀H₂₀O
جرم مولی: 156.27 گرم بر مول
چگالی نسبی: 0.81 گرم بر سانتیمتر مکعب در 25°C
نقطه جوش: 168.4°C
نقطه اشتعال: 47°C (در ظرف بسته)
شکل ظاهری: مایع شفاف، بیرنگ، با بوی مشخص و ملایم کتونی
حلالیت در آب: کم محلول، ولی بهخوبی در اغلب حلالهای آلی مانند الکلها، استرها و هیدروکربنها حل میشود.
دیایزوبوتیلکتون (DIBK) یک حلال آلی با وزن مولکولی متوسط از خانوادهی کتونها است
که به دلیل نقطه جوش بالا، تبخیر کند و قدرت حلکنندگی زیاد، در صنایع پوشش، رزین، رنگ و استخراج کاربرد گسترده دارد.
این ترکیب بهعنوان یکی از حلالهای کند تبخیر (Slow Evaporating Solvent) شناخته میشود و برای کنترل سرعت خشک شدن رنگها و رزینها بسیار مناسب است.
کاربرد در صنایع
صنعت رنگ و پوشش
- حلال مؤثر در فرمولاسیون رنگهای صنعتی، خودرویی و دریایی
- کنترل سرعت تبخیر برای ایجاد پوششهای صاف و بدون رد قلم
- بهبود پخشپذیری پیگمنتها و افزایش درخشندگی نهایی سطح
صنعت رزین و چسب
- حلال ایدهآل برای رزینهای اپوکسی، آلکید، اکریلیک و نیتروسلولزی
- بهبود ویسکوزیته و کنترل زمان خشک شدن در چسبها و پوششها
- استفاده در تولید جوهر چاپ صنعتی و پوششهای مقاوم شیمیایی
فرایندهای استخراج و جداسازی
- حلال انتخابی برای استخراج فلزات در صنایع معدنی و هیدرومتالورژی
- استفاده در فرآیندهای جداسازی ترکیبات آلی و دارویی به روش استخراج مایع-مایع
- کاربرد در تولید مواد افزودنی سوخت و روغنهای صنعتی
سایر کاربردهای صنعتی
- در تولید مواد شیمیایی واسطه (Intermediates)
- در صنایع پلاستیک، لاستیک و چرم مصنوعی بهعنوان عامل حلکننده
- استفاده محدود در تمیزکنندههای صنعتی و رقیقکنندههای رنگ
نکات ایمنی و نگهداری
دیایزوبوتیلکتون مادهای قابل اشتعال است و باید با احتیاط نگهداری شود.
- بخارات آن در غلظت بالا میتواند موجب خوابآلودگی یا تحریک تنفسی شود.
- از منابع گرما، جرقه و شعله باز دور نگه داشته شود.
- در هنگام کار از دستکش مقاوم، عینک ایمنی و تهویه مناسب استفاده شود.
شرایط نگهداری:
- در ظروف فلزی یا پلیاتیلنی مقاوم، دربسته و دور از نور مستقیم
- دمای نگهداری توصیهشده: 5 تا 30 درجه سانتیگراد
- در محیط خشک، خنک و با تهویه کافی
بستهبندی و مقیاس صنعتی
- بشکههای فلزی 160 تا 200 کیلوگرمی
- تانکرهای صنعتی برای مصارف حجیم
- عرضه در گریدهای Industrial Grade و Reagent Grade
