معرفی اتیل برومو استات (Ethyl bromoacetate)
اتیل برومو استات با فرمول شیمیایی C₄H₇BrO₂ یک ترکیب آلی بیرنگ با بوی تند و نافذ است که در خانوادهی برمدارها و استرها قرار میگیرد. این ماده معمولاً بهعنوان واسط سنتز آلی در تولید داروها، عطرها و ترکیبات شیمیایی پیچیده استفاده میشود.
بهدلیل وجود گروه برم فعال (–Br) در ساختار خود، اتیل برومو استات بهراحتی در واکنشهای جانشینی شرکت کرده و ترکیبات مختلفی از جمله آمینها، نیتریلها و استرهای جایگزینشده را ایجاد میکند.
خواص فیزیکی و شیمیایی اتیل برومو استات
فرمول شیمیایی: C₄H₇BrO₂
جرم مولی: 167.00 g/mol
شکل ظاهری: مایع شفاف، بیرنگ تا زرد کمرنگ
بو: تند و تحریککننده
نقطه جوش: 158–160 °C
نقطه ذوب: −51 °C
چگالی: 1.66 g/cm³ در 20°C
انحلالپذیری: کممحلول در آب، محلول در الکل، اتر و بنزن
پایداری: در برابر رطوبت و گرما ناپایدار است و بهتدریج تجزیه میشود.
روش تولید اتیل برومو استات
اتیل برومو استات معمولاً از واکنش اسید استیک ، اتانول و برم در حضور فسفر قرمز یا فسفر تریبرومید (PBr₃) تولید میشود. واکنش کلی بهصورت زیر است:
CH₂BrCOOC₂H₅ ← CH₂ClCOOC₂H₅ + NaBr
یا بهصورت مستقیمتر:
CH₂BrCOOC₂H₅ ← CH₃COOC₂H₅ + Br₂ + P
محصول نهایی پس از تقطیر خالصسازی میشود تا از ناخالصیهای برم آزاد یا اسید استیک جدا گردد.
کاربردهای اتیل برومو استات در صنایع مختلف
۱. سنتز مواد دارویی
اتیل برومو استات در تولید داروهایی مانند بیحسکنندههای موضعی، ضدتشنجها و ترکیبات استری دارویی کاربرد دارد.
۲. سنتز ترکیبات آلی
در واکنشهای جانشینی، بهعنوان عامل آلکیلهکننده (alkylating agent) برای تولید آمینها، نیتریلها و استرهای پیچیده استفاده میشود.
۳. صنعت عطر و اسانس
بهعنوان مادهی واسطه در تولید ترکیبات معطر و استرهای بویدار بهکار میرود.
۴. مواد اولیه در سنتز شیمیایی آموزشی و تحقیقاتی
در آزمایشگاههای شیمی آلی بهعنوان مادهی مدل برای واکنشهای جانشینی و تراکمی استفاده میشود.
ایمنی و نکات نگهداری اتیل برومو استات
مادهای سمی، تحریککننده و خورنده است.
بخارات آن باعث تحریک چشم، پوست و مجاری تنفسی میشود.
باید در محیط خنک، خشک و دارای تهویه مناسب نگهداری شود.
تماس با فلزات و مواد قلیایی میتواند موجب واکنش خطرناک شود.
هنگام کار باید از ماسک، دستکش و عینک ایمنی استفاده گردد.
بستهبندی و گریدهای موجود
گرید صنعتی و آزمایشگاهی (خلوص 98–99%)
بستهبندی در بطریهای شیشهای قهوهای یا ظروف آلومینیومی دربسته
نگهداری در دمای زیر 25°C، به دور از نور و رطوبت
