دی‌اتیل آدیپات یک ترکیب شیمیایی آلی از خانواده استرهاست، با فرمول مولکولی C₈H₁₄O₄، که از واکنش اتانول و اسید آدیپیک (Adipic Acid) تشکیل می‌شود. این ماده بی‌رنگ، شفاف، با بوی ملایم و خاصیت چرب‌کنندگی بالا است.
در صنایع پلاستیک، آرایشی–بهداشتی، و رنگ و رزین کاربرد گسترده دارد. به دلیل خاصیت انعطاف‌دهندگی، پایداری حرارتی خوب و امتزاج‌پذیری با بیشتر پلیمرها، یکی از نرم‌کننده‌های مهم (Plasticizer) محسوب می‌شود.
⚗️ دی‌اتیل آدیپات چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟
دی‌اتیل آدیپات استری از اسید دی‌کربوکسیلیک آدیپیک است که در دمای اتاق مایع است و به عنوان نرم‌کننده غیرسمی و سبز شناخته می‌شود. در کنار انعطاف بالا و قابلیت حل‌کنندگی عالی، از ویژگی‌های متمایز آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
حلالیت خوب در الکل‌ها، کتون‌ها و اترها
سازگاری شیمیایی با PVC، نیتروسلولز و پلی‌اورتان‌ها
نقطه جوش بالا و پایداری حرارتی مناسب
سمیت بسیار کم و سازگار با پوست
قابلیت استفاده در فرمول‌های آرایشی و مراقبت شخصی
📊 جدول مشخصات فنی دی‌اتیل آدیپات
فیلد
مقدار / توضیح
نام شیمیایی
Diethyl Adipate
فرمول مولکولی
C₈H₁₄O₄
جرم مولکولی
174.20 g/mol
چگالی
1.02 g/cm³ در 20°C
نقطه جوش
حدود 270°C
نقطه اشتعال
135°C
حالت فیزیکی
مایع شفاف بی‌رنگ
بو
ملایم، استری
انحلال‌پذیری
قابل‌حل در اکثر حلال‌های آلی؛ نامحلول در آب
pH (امولسیون 1%)
تقریباً خنثی
خطرات ایمنی
تماس طولانی با پوست نداشته باشد؛ قابل اشتعال
🏭 کاربردهای صنعتی دی‌اتیل آدیپات
🧱 1. صنایع پلیمر و پلاستیک
به‌عنوان نرم‌کننده (Plasticizer) در PVC، پلی‌استرها و پلی‌اورتان‌ها
افزایش انعطاف‌پذیری، مقاومت سرمایی و دوام در محصولات پلاستیکی
🎨 2. رنگ، رزین و پوشش‌ها
حلال کنترل‌شده برای رنگ‌ها و لاک‌ها
بهبود روانی و پخش‌یافتگی رزین‌ها
🌿 3. آرایشی و بهداشتی
عامل نرم‌کننده و مرطوب‌کننده در کرم‌ها، لوسیون‌ها و محصولات ضدآفتاب
به‌عنوان امولسیفایر طبیعی در فرمول‌های فاقد سیلیکون
💊 4. دارویی و شیمیایی
حلال در تولید برخی داروها و ترکیبات استری
واسطه سنتزی در تهیه مواد افزودنی و ترکیبات آلی
🔧 5. صنایع نظامی و خاص
عامل پلاستی‌سایزر در مواد منفجره ژله‌ای و چاشنی‌های خاص
بهبود خواص مکانیکی و پایداری ساختاری در ترکیبات خاص
💰 قیمت و عوامل مؤثر بر آن
قیمت دی‌اتیل آدیپات بسته به موارد زیر متغیر است:
خلوص (معمولاً بین 98–99.5%)
حجم و نوع بسته‌بندی (درام‌های 200 لیتری یا گالن‌های 20 لیتری)
برند تولیدکننده (اروپایی، چینی یا داخلی)
نوسانات قیمت مواد اولیه مانند اسید آدیپیک
هزینه حمل و گمرک
در بازار فعلی ایران، قیمت به‌طور تقریبی بین 250,000 تا 450,000 تومان به ازای هر کیلوگرم نوسان دارد (بنا به خلوص و تأمین‌کننده).
🛒 راهنمای خرید دی‌اتیل آدیپات
پیش از خرید، توجه به نکات زیر ضروری است:
بررسی آنالیز فنی (COA) ماده از تولیدکننده
تأیید منشأ تولید و مطابقت با استانداردهای صنعتی
بررسی تاریخ تولید و شرایط نگهداری (در دمای 20–25 درجه و دور از نور مستقیم)
انتخاب تأمین‌کننده معتبر با تجربه در محصولات استری
اطمینان از سازگاری ماده با سیستم فرمولاسیون مورد استفاده در صنعت هدف
