دیاتیل آدیپات (Diethyl Adipate)
دیاتیل آدیپات یک ترکیب شیمیایی آلی از خانواده استرهاست، با فرمول مولکولی C₈H₁₄O₄، که از واکنش اتانول و اسید آدیپیک (Adipic Acid) تشکیل میشود. این ماده بیرنگ، شفاف، با بوی ملایم و خاصیت چربکنندگی بالا است.
در صنایع پلاستیک، آرایشی–بهداشتی، و رنگ و رزین کاربرد گسترده دارد. به دلیل خاصیت انعطافدهندگی، پایداری حرارتی خوب و امتزاجپذیری با بیشتر پلیمرها، یکی از نرمکنندههای مهم (Plasticizer) محسوب میشود.
⚗️ دیاتیل آدیپات چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
دیاتیل آدیپات استری از اسید دیکربوکسیلیک آدیپیک است که در دمای اتاق مایع است و به عنوان نرمکننده غیرسمی و سبز شناخته میشود. در کنار انعطاف بالا و قابلیت حلکنندگی عالی، از ویژگیهای متمایز آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حلالیت خوب در الکلها، کتونها و اترها
- سازگاری شیمیایی با PVC، نیتروسلولز و پلیاورتانها
- نقطه جوش بالا و پایداری حرارتی مناسب
- سمیت بسیار کم و سازگار با پوست
- قابلیت استفاده در فرمولهای آرایشی و مراقبت شخصی
📊 جدول مشخصات فنی دیاتیل آدیپات
| فیلد | مقدار / توضیح |
|---|---|
| نام شیمیایی | Diethyl Adipate |
| فرمول مولکولی | C₈H₁₄O₄ |
| جرم مولکولی | 174.20 g/mol |
| چگالی | 1.02 g/cm³ در 20°C |
| نقطه جوش | حدود 270°C |
| نقطه اشتعال | 135°C |
| حالت فیزیکی | مایع شفاف بیرنگ |
| بو | ملایم، استری |
| انحلالپذیری | قابلحل در اکثر حلالهای آلی؛ نامحلول در آب |
| pH (امولسیون 1%) | تقریباً خنثی |
| خطرات ایمنی | تماس طولانی با پوست نداشته باشد؛ قابل اشتعال |
🏭 کاربردهای صنعتی دیاتیل آدیپات
🧱 1. صنایع پلیمر و پلاستیک
- بهعنوان نرمکننده (Plasticizer) در PVC، پلیاسترها و پلیاورتانها
- افزایش انعطافپذیری، مقاومت سرمایی و دوام در محصولات پلاستیکی
🎨 2. رنگ، رزین و پوششها
- حلال کنترلشده برای رنگها و لاکها
- بهبود روانی و پخشیافتگی رزینها
🌿 3. آرایشی و بهداشتی
- عامل نرمکننده و مرطوبکننده در کرمها، لوسیونها و محصولات ضدآفتاب
- بهعنوان امولسیفایر طبیعی در فرمولهای فاقد سیلیکون
💊 4. دارویی و شیمیایی
- حلال در تولید برخی داروها و ترکیبات استری
- واسطه سنتزی در تهیه مواد افزودنی و ترکیبات آلی
🔧 5. صنایع نظامی و خاص
- عامل پلاستیسایزر در مواد منفجره ژلهای و چاشنیهای خاص
- بهبود خواص مکانیکی و پایداری ساختاری در ترکیبات خاص
💰 قیمت و عوامل مؤثر بر آن
قیمت دیاتیل آدیپات بسته به موارد زیر متغیر است:
- خلوص (معمولاً بین 98–99.5%)
- حجم و نوع بستهبندی (درامهای 200 لیتری یا گالنهای 20 لیتری)
- برند تولیدکننده (اروپایی، چینی یا داخلی)
- نوسانات قیمت مواد اولیه مانند اسید آدیپیک
- هزینه حمل و گمرک
در بازار فعلی ایران، قیمت بهطور تقریبی بین 250,000 تا 450,000 تومان به ازای هر کیلوگرم نوسان دارد (بنا به خلوص و تأمینکننده).
🛒 راهنمای خرید دیاتیل آدیپات
پیش از خرید، توجه به نکات زیر ضروری است:
- بررسی آنالیز فنی (COA) ماده از تولیدکننده
- تأیید منشأ تولید و مطابقت با استانداردهای صنعتی
- بررسی تاریخ تولید و شرایط نگهداری (در دمای 20–25 درجه و دور از نور مستقیم)
- انتخاب تأمینکننده معتبر با تجربه در محصولات استری
- اطمینان از سازگاری ماده با سیستم فرمولاسیون مورد استفاده در صنعت هدف
